بهری کجاست؟/ بیان اشکالاتی که در کتاب لارستان کهن و تاریخ مفصل لارستان در مورد سفرنامه شاردن وجود دارد
زمان انتشار: 1 اسفند 1395 ساعت 18:09:45
تعداد بازدید: 1130
رضا طاهری از نویسندگان اهل روستای بریز مطلبی انتقادی در مورد شیوه تطابق "بهری" با منطقه جویم در کتاب های لارستان کهن و فرهنگ لارستانی و نیز کتاب ارزشمند تاریخ مفصل لارستان نوشته است که در زیر از نظر خوانندگان می گذرد: 
ابتدا آن قسمت از سفرنامه شاردن که مورد بحث ما است را کامل می آوریم و سپس مشکلات به وجود آمده را بررسی می کنیم .......رسیدیم به ده دنبه که آخرین نقطه حکمرانی ایالت شیراز و بینخفر و بنارو واقع شده است کاروانسرایی است که در آنجا راهداران لاریسکونت دارند و راهداری می گیرند و مربوط به حکومت لار هستند جاده به بهری می رود که قریه ای است دارای دویست خانه و خیلی قشنگ بنا شده و خانه های بسیار بسیار خوب و راحت و دارای چاه های آب و درختان لیموی فراوانی است . در وس این قریه یک مسجد کوچک وجود دارد که در آن مسجد یک نفر از مقدسین ایرانی به خاک سپرده شده است که نام او میراحمد است و پسر محمد و نوه امام است و از سلاله فاطمه دختر پیغمبر بزرگ اسلام است مردم می گفتند که این شخص مقدس در 923سال قبل در این زاویه بوده است ساختمان تقریبا تازه به نظر می رسد و قبر مقدس از سه سنگ برجسته که روی آن سنگ سرخ رنگی چسبانده شده است تشکیل شده است و در مدخل مسجد در طرف دست چپ یک سنگ بزرگ که از دو طرف سوراخ است و به یک زنجیر آهنی آویخته شده از سقف آویزان است می گویند که این سنگ در یکی از جنگ هایی که امامزاده امیر احمد در آن شرکت داشته از طرف دشمنان وی به سوی او پرتاب شده و او را هیچ گونه آسیبی نرسانده و با سر انگشت خود که جای آن در سوراخهای سنگ است آن را در فضا نگه داشته بوده است مردم این قریه معتقدند که بیماران آنها را آبی که در نزدیکی مسجد جریان دارد شفا می دهد منتهی باید به این امامزاده معتقد باشند . در روی این سنگ این سخنان که منصوب به امام علی است نوشته شده است : وقتی که خداوند شما را در جنگ نصرت می دهد بهترین طریق شکر گزاری از خداوند عفو دشمن مغلوب است در جلوی خان مسجد دو اتقاق است که مدرسه قریه است و در پشت مسجد دو حیاط وجود دارد که محل غربا و فقرای عابر قبل ا از اینکه در این محل کاروانسرا ساخته شود بوده است باید
 
این نکته را بگویم که تقریبا در تمام طول راه ها این گونه قصر ها و مقابر وجود دارد که ایرانی ها آن را پیر و شهید و امامزاده می خوانند مثل اینکه ما اروپائیان آنها را مقدسین می نامیم و برای آنها در کشور خودمان احترام قائل هستیم .
 
کاروانسرای بهری به وسیله مادر یکی از حکام لار در پنجاه سال پیش ساخته شده است که نام آن حاکم عوض بیگ بوده است و به نام او وقف شده است این کاروانسرا یکی از نقاط بسیار خوب و بسیار عالی ایران است همه آن بنا از سنگ ساخته شده  و دارای 62پا ارتفاع است و به یک سقف خیلی خوب و عالی پوشیده شده است دارای بیست و هشت اتاق مجزا می باشد که هر کدام دارای دو در هستند و در عقب آن یک طویله بزرگ به طول 17پا وجود دارد که دارای در ورودی بزرگ و اطاق های متعدد برای خدمه می باشد و با اینکه من کاروانسراهای متعددی دیده ام و شرح داده ام هیچ کدام در بین راه اصفهان به خلیج فارس به این خوبی و قشنگی نبوده است این کاروانسرا بنابر اشعاری که بر دیوار آن نوشته شده است در سال 1085ه.ق مطابق با 1648م. ساخته شده است . روز پنجم نیمه شب از بهری با اسب حرکت کرده و پس از طی هشت فرسخ طولانی ، به لار می رسیم این مسافت راه سواره در مدت ده ساعت طی نمودم در این راه تپه ها و راه های نسبتا غیر مشکلی وجود دارد و از دشت ها یی می گذرد . پس از دو ساعت راه سپردن ، به دهی رسیدیم به نام دهکرد یا (دهکویه ) که دارای یک کاروان سرای بزرگ در جلوی آبادی است و پس از سه فرسخ   طی مسافت به قریه دیگری رسیدیم به نام کورده که دارای یک کاروان سرای خیلی خوب و عالی است و....) 
 
پایان آن بخش از سفرنامه شاردن که به بحث ما مربوط بود .
 
 
 
اما چندی قبل در پی مطالعاتی که در زمینه تاریخ روستای بریز داشتم با دو کتاب ارزشمند درباره تاریخ  و فرهنگ لارستان آشنا شدم یکی کتاب لارستان کهن و فرهنگ لارستانی اثر استاد دکتر احمد اقتداری لارستانی و دیگری کتاب تاریخ مفصّل لارستان  اثر استاد دکتر محمد باقر وثوقی و همکاران محترمشان آشنا شدم و شروع به مطالعه کتاب نمودم ، در حین مطالعه متوجه شدم که در بخش سفرنامه ها ودرقسمت سفرنامه ژان شاردَن جهانگرد معروف فرانسوی دوره صفویه، در دو کتاب اشکالاتی وجود دارد.
 
 لارستان کهن و فرهنگ لارستانی درقسمتی که سفرنامه شاردن را ذکر می کند آنجا که می گوید" رسیدیم به ده دنبه ........... جاده به بهری می رود "  استاد محترم در قسمت پاورقی فرموده اند که احتمالا بهری همان قریه بهرو نزدیک شهر جویم باشد و در کتاب تاریخ مفصل لارستان در جای جای این کتاب قسمتی از سفرنامه شاردن که در مورد امامزاده میراحمد و کاروانسرای بزرگ شاه عباسی که توسط مادر حاکم لار ساخته و وقف شده است  توضیح داده است دقیقاً هم در مورد تاریخ روستای بریز آمده است و هم در مورد شهر جویم  آمده است . مثلا مطالب شاردن در بخش سفرنامه ها ی کتاب تاریخ مفصّل که توسط استاد  دکتر وثوقی نوشته شده است  در جلد اول صفحه 816 در مورد روستای بریز آمده است ،  در فصل هشتم کتاب در جلد دوم که آن فصل نیز توسط استاد دکتر وثوقی نوشته شده است  صفحه 1072اشاره ای به مطالب شاردن در مورد کاروانسرای بریز  شده است.
 
. اما مطالبی که استاد کرامت الله تقوی که کتاب های مختلفی در تاریخ و جغرافیا و فرهنگ شهر جویم نوشته است و یکی از نویسندگان محترم کتاب تاریخ مفصل لارستان است نوشته است ، در بخش هایی از تاریخ مفصّل که ایشان مسئولیت نوشتن آن مطالب را بر عهده داشته اند از این قرار است :
 
جلد دوم از تاریخ مفصّل لارستان صفحه 1457گوید: ( ژان شاردن که به سال 1673میلادی در مسیر ماموریتش وارد جویم شده است در سفرنامه اش اظهار می دارد : (( رسیدیم به ده دنبه ، ........... جاده به بهری می رود ......))  . استاد تقوی در جلد دوم صفحه 1458 خط آخر می فرماید : شوالیه شاردن در توصیف ساختمان مجللّ کاروانسرای بهرویه می نویسد :  کاروان سرای بهری به وسیله مادر یکی از حکام لار در پنجاه سال پیش ساخته شده است که نام آن حاکم عوض بیگ بوده است ............) .ایشان در جلد دوم در بخش وقف نامه جویم صفحه 1497در وصف ابواحمد حجر بن احمد الجویمی باز مطالب شاردن را در مورد امامزاده امیر احمد می آورد و می نویسد :  یکی از سیاحان خارجی به نام شوالیه شاردن که در سال 1673م از جویم دیدن کرده و به زیارت مقبره مطهرش نائل آمده در توصیف ساختمان زیارتگاه و موقعیت آن و نیز فضائل والای سید ابو احمد می نویسد :  وسط قریه (بهری) یک مسجد کوچک وجود دارد که در آن مسجدیک نفر از مقدسین ایرانی به خاک سپرده شده است که نام او امیر احمد است و پسر محمد و نوه امام است و از سلاله فاطمه (ع) دختر پیغمبر بزرگ اسلام است مردم می گفتند که این شخص مقدس در 923سال قبل در این زوایه بوده است ..........) . همان طور که ملاحظه می فرمایید دقیقاً همان مطالبی که در بخش سفرنامه ها در مورد روستای بریز و امامزاده میراحمد و کاروانسرای بزرگ شاه عباسی ذکر شده است جناب استاد تقوی در قسمت هایی که در مورد شهر جویم است آورده اند .جناب آقای تقوی در جلد دوم در قسمت مشاهیر در گذشته لارستان  در صفحه 1619 در قسمتی که در مورد عوض بیگ لاری توضیحاتی می فرمایند اظهار می دارند:  همان گونه که شیخ محمّد علی حزین گفته است عوض خان حاکم لار شخصی مردم سالار و عمران طلب  و خواهان رفاه و آسایش خلق خدا بوده است و با توجه به منش عدالت ورزی وی به سراسر قلمروی تحت امرش واحد و یکنواخت نگاه می کرده است چنانکه مادر عوض بیگ در سال 1085ه.ق بزرگترین کاروان سرای ایران را در شهر جویم بنا نهاد شوالیه شاردن فرانسوی که از شهر جویم دیدن کرده است می نویسد : کاروانسرای بهری به وسیله مادر یکی از حکام لار در پنجاه سال پیش ساخته شده است که نام آن حاکم عوض بیگ بوده است و.........)   هم چنین جناب آقای تقوی در کتاب های دیگرش در مورد جویم همچون جغرافیای عمومی جویم که سالها قبل نوشته اند نیز سفرنامه شاردن در مورد بهری را در مورد کاروانسرای بهرو جویم و احمدبن حجر جویمی تطبیق داده اند  هم چنین به خاطر این برداشت ناصحیح سایت های متعلق به جویم نیز دقیقا مطالب شاردن را در مورد بهری برای آثار تاریخی خود ذکر کرده اند و حال آنکه قضیه چیز دیگری است. در تماسی که با استاد تقوی داشتم  اشکالات  وارد برکتاب  تاریخ مفصل در مورد سفرنامه شاردن را به ایشان گفتم ، ایشان یکی از دلایل خود  در آوردن این مطالب استناد به پاورقی جناب دکتر احمد اقتداری لارستانی ذکر کردند که البته باید گفت استاد احمد اقتداری لارستانی هم  در پاورقی فرموده اند: احتمالا قریه بهرو نزدیک شهر جویم باشد ونفرمودند قطعا ،  ان شاء الله با دلایلی که خواهیم آورد روشن خواهد شد که بهری همان روستای بریز کنونی است . ناگفته نماند در تماسی تلفنی با استاد دکتر وثوقی این اشکالات خدمت ایشان هم عرض شد که ایشان فرمودند : بهری قطعا بریز است  و در تماس تلفنی دیگری با استاد دکتر احمد اقتداری لارستانی این اشکال در کتاب گرانسنگشان به ایشان عرض شد و دلایل منطبق بودن بهری در سفرنامه شاردن  بر روستای بریز به صورت مکتوب توسط ایمیل خدمت ایشان ارائه شد که ایشان فرمودند نظر شما درست است اما دلایل حقیر برای منطبق بودن بهری بر روستای بریز از این قرار است  :
 
1-شاردن می گوید : (نیمه شب از بهری با اسب حرکت کردیم و پس از طی هشت فرسخ طولانی به لار رسیدیم این مسافت راه سواره به مدت ده ساعت طی نمودم )  الان فاصله بریز تا لار از مسیر جاده جدید لار به جهرم  حدود 42کیلومتر است که تقریبا همین حدود هشت فرسخ می شود ولی مسیری که شاردن آن را پیموده است جاده قدیم بریز به لار بوده و لذا مسافت بیشتری باید برود که همین هشت فرسخ است .ولی فاصله شهر جویم به لار بیش از هشت فرسخ است یعنی بیش از  100کیلومتر است  پس اطلاق بهری به بریز بیشتر است تا شهر جویم .
 
2- شاردن و همه کسانی که قبل یا بعد از شاردن آمده اند از وجود یک کاروانسرای بزرگ شاه عباسی که همه بنای آن از سنگ است حکایت کرده اند و این بنا در حدود چهارصد سال قبل ساخته شده است پس این بنا باید هنوز بیشتر آثارش باشد مگر اینکه بر اثر یک حادثه بزرگی مثل زلزله یا تخریب حکام منطقه از بین برود ، که تقریبا حادثه عظیمی که منجر به تخریب کامل بنای کاروانسرا شود رخ نداده است بلکه سالهای سال محل زندگی مردم بوده است این بنا هم اکنون با آن عظمتی که شاردن می گوید در بریز موجود است و فقط نماهای بیرونی آن  خراب شده است در حالی که در نزدیکی جویم به گفته استاد تقوی  تنها  یک کاروانسرای خرابه وجود دارد که اصلا قابل تطبیق با آن چیزی که شاردن گوید نیست .
 
3-شاردن گوید پس از بهری به مدت دو ساعت راهپیمایی کردیم تا اینکه به روستای دیگری به نام دهکرد رسیدیم  که همان روستای دهکویه امروزی است و خود استاد اقتداری و استاد وثوقی  آن روستا را دهکویه ذکر فرمودند  در پرانتز ،نکته قابل تامل این است که فاصله دهکویه تا بریز از جاده قدیم بریز به دهکویه برای کسی که با اسب باشد تقریبا حدود دو ساعت است ولی از جویم تا دهکویه مسافت بسیار زیاد تری است شاید چهارده پانزده ساعت، بلکه بیشتر طول بکشد.
 
4- ایشان از وجود امامزاده ای با عظمت به نام میر احمد نام می برد که فرزند محمد و نوه امام علی علیه السلام است
 
این امامزاده در بریز معروف است و کل مردم منطقه لارستان و شهرستان های اطراف آن را می شناسند و از قدیم الایام این امامزاده میراحمد در بریز به نوه امام علی علیه السلام معروف  بوده است ولی در تاریخ ذکری از سیّد بودن ابو احمد حجر جویمی به میان نیامده است شاردن از وجود سنگی که در یکی از جنگ ها به طرف امامزاده پرتاب کرده اند نام می برد که آن سنگ نیز موجود است تا کنون . شاردن از وجود آبی ذکر به میان می آورد که مردم معتقدند شفا می دهد آن آب هم هم اکنون معروف به چاه امیر است که مردم معتقدند کرامتی از امامزاده در آن هست و در بریز موجود است .پس تطبیق بهری به روستای بریز بیش از قریه بهرو در کنار شهر جویم است و قرائن و شواهد دیگری که از تاریخ به دست می آید . ,
 
5- اگر بپذیریم که بهری همان قریه بهرو کنار جویم باشد این سوال پیش می آید که آیا در چهارصد سال قبل شهر جویم به بهرو معروف بوده یا جویم ابو احمد؟ که البته این شهر از قرن سوم به بعد به جویم ابی احمد معروف بوده است چون ابی احمد حجر جویمی حدود قرن سوم در جویم دفن شده است و از این به بعد آن شهر به جویم ابی احمد معروف بوده است  و پیش از شاردن نیز افرادی در سفرنامه های خود از شهر جویم ابی احمد نام برده اند چطور شاردن که حدود چهارصد سال قبل آمده است هیچ ذکری از جویم  نکند  وفقط بگوید از بهرو گذشتیم با این اوصاف و حتی ذکر نکند که با فاصله کمی از بهرو شهر جویم که یادگار ابو احمد حجر جویمی است قرار دارد چه قطعا  شهر جویم در آن زمان جمعیت بیشتری از روستای بریز داشته است، به نظر می آید شاردن اصلا از داخل شهر جویم رد نشده است ایشان در سفرنامه اش  اشاره ای به ده دنبه می کند که بین خفر و بنارو واقع شده است و حتی گزارشی هم از بازدیدش از شهر بنارو نمی دهد که احتمالا این را می رساند که شاردن به شهر بنارویه هم نرفته است
 
6- بعد از شاردن هم جهانگردان زیادی از بریز به بهری یاد کرده اند و از وجود مقدس یک امامزاده بزرگوار با یک کاروانسرای بزرگ که توسط حاکم لار ساخته شده است نام برده اند که همگی در سفرنامه هایی که در کتاب تاریخ مفصل لارستان و  کتاب لارستان کهن و دیگر کتاب هایی که در زمینه تاریخ و فرهنگ لارستان است موجود است و در نقشه هایی که اروپائیان از منطقه لارستان ترسیم کرده اند دقیقا محل روستای بریز را به نام های بهری ، بیهری ، بری ، بریس ،بریز ذکر کرده اند که این نقشه ها هم اکنون در کتاب تاریخ مفصل لارستان جلد دوم موجود است
 
 
 
امیدوارم در چاپ های بعدی کتاب ارزشمند لارستان کهن و تاریخ مفصل لارستان  و کتاب های دیگری که درباره شهر جویم نوشته می شود دقت بیشتری به خرج داده شود  تا خدای ناکرده این مشکلات پیش نیاید و تاریخ آن چیزی که هست انعکاس داده شود
 
 رضا طاهری .روستای بریز
 
 

 

کد امنیتی:   
 [6 نظر]

میم
Iran, Islamic Republic of
12 آبان 1397   ساعت: 00:39:53

متاسفانه آقای تقوی چنان کتاب تاریخ مفصل لارستان را دست کاری کرده اند که مشخصا و به عمد خواسته اند اسم شهر خودشان(جویم) را به صورت غیر معقولی بزرگ نمایند. مثلا آنجا که یک فصل از این کتاب مهم را به موقوفات جویم اخصاص داده و در فصلی که درخصوص بزرگان لارستان صحبت شده، بصورت ناعادلانه ای بدون نام بردن کامل از بزرگان شهرهای بزرگ لارستان، مانند لار، گراش، اوز، خنج، بنارویه و... تنها خواسته اند که بزرگان( یا به عبارتی هر نامی که از افراد گذشته) جویم را بصورت نامساوی نسبت به مابقی شهرها در کتاب آورده شوند که این بی انصافی نویسنده را می رساند.

 
جواد
Iran, Islamic Republic of
4 اسفند 1395   ساعت: 17:35:07

...استناد به برخی از کتابهای جدید کار دست همه کاربران وبلاگها داده است....لطفا محققین هر شهر خودشان مطالعه نمایند...برخی از شهرهای فارس قدمت اندکی دارند اما تاریخ سازی کرده اند...بروید دنبال جویم واقعی.....المسالک، صوره الارض، ابن بلخی ، مستوفی را حتما بخوانید....

 
طاهری
5 اسفند 1395   ساعت: 13:49:57

سلام علیکم .بنده طاهری هستم و نویسنده این مقاله ، خدمت عزیزان عرض بشود که بنده متن فرانسوی سفرنامه شاردن را مطالعه کردم و این مطالب را نوشتم چون که سفرنامه شاردن از شیراز به بندر عباس ترجمه فارسی نشده لذا صحبت هایم ناظر به اصل سفرنامه شاردن که به زبان فرانسوی بود است نه کتاب های دیگری . حالا آقای تقوی باید لطف کنند وبه این حق اذعان کنند تا تاریخ مخلوطی به یادگار نگذاریم برای آیندگان .

 
جوان بریزی
Iran, Islamic Republic of
4 اسفند 1395   ساعت: 16:57:45

سلام علیکم مگر ایشان در مقاله خودشان خواستن خدایی ناکرده حقی از جویم ضایع بشه یک اشتباه تاریخی را هشدار دادن که جابجایی تاریخی صورت نگیره .فقط همین

 
محقق
Iran, Islamic Republic of
3 اسفند 1395   ساعت: 23:20:01

سلام در خصوص شهر جویم به گواه تاریخ باید گفت که طبق آخرین سندی که در دست است و مربوط به سفرنامه [دوسیلوا فیگوئرا ] در قرن یازدهم قمری می باشد، جویم تا این زمان هنوز جز لار نبوده است. این سیاح آخرین شهر لار را بنارویه معرفی کرده است نه جویم. بنابراین علاوه بر گزارشات مهم مورخان مختلف در سده های نخستین اسلامی از جمله اصطخری، ابن خراذبه، ان بلخی، ... و نهایتا حمدالله مستوفی در قرن هشتم قمری مبنی بر اینکه جویم بخشی از داراب گرد بوده است، در قرن یازدهم نیز سیاح فوق همچنان جویم را جز لار محسوب نکرده اند. بنابراین شهر جویم شامل کاریان و آتشکده آذر فرنبغ، تا قرن ۱۱ قمری یعنی حدود ۴۰۰ سال پیش، بخشی از کوره یا ولایت داراب گرد بوده اند.

 
علی
Iran, Islamic Republic of
3 اسفند 1395   ساعت: 07:50:37

احسنت متاسفانه تویه نگارش کتاب های تاریخی زیاد دقت نمی شه

 
جوان جویمی
Iran, Islamic Republic of
2 اسفند 1395   ساعت: 19:28:43

آقای طاهری شهر کهن و باستانی جویم همیشه در لارستان غریب و محروم بوده است الان هم بگو غریب و محروم بماند اما جویم روزی به حق خودش میرسد .... شهرستان جویم

 
لوگوی دیجیتال