دکتر المیرا صالح پور/ مدیر تحقیق و توسعه معاونت غذا و داروی دانشکده علوم پزشکی لارستان
عوارض جانبی مصرف آنتی بیوتیک‌ها
زمان انتشار: 19 فروردين 1398 ساعت 18:41:13
تعداد بازدید: 46
آنتی بیوتیک ها از جمله رایج ‌ترین داروهای تجویزی در جهان هستند. این داروها برای درمان عفونت های باکتریایی استفاده می شوند که بر خلاف عفونت های ویروسی، معمولا به خودی خود بهبود نمی یابند.
اگرچه مصرف آنتی بیوتیک ها بیش از حد افزایش داشته و برای برخی بیماران که حتی نیازی به مصرف آن ندارند، تجویز می شود، اما زمانی که به درستی از آنها استفاده شود، بخشی فوق العاده مهم و اغلب نجات دهنده زندگی از پزشکی مدرن محسوب می شوند.
 
همانند تمام داروها، آنتی بیوتیک ها می توانند دارای عوارض جانبی باشند. بیشتر آنها زندگی انسان را در معرض خطر قرار نمی دهند، و بیماران می توانند اغلب از پزشک خود برای پیشگیری یا مدیریت عوارض ناخوشایند، مانند اسهال و عفونت های ثانویه کمک بگیرند.
 
اما برخی عوارض جانبی مصرف آنتی بیوتیک می توانند جدی و در مواردی عجیب و غریب باشند.
 
مشکلات گوارشی
 
بروز مشکلات گوارشی، مانند حالت تهوع، استفراغ، و اسهال یکی از رایج‌ترین شکایت های بیمارانی است که آنتی بیوتیک مصرف می کنند. شرایطی به نام اسهال مرتبط با آنتی بیوتیک وجود دارد و به بیماران توصیه می شود که به آن توجه داشته باشند. مصرف مایعات فراوان و پرهیز از غذاهای حاوی فیبر زیاد ممکن است به کنترل این شرایط تا زمان اتمام دوره مصرف دارو کمک کند.
 
تشدید اسهال می تواند به واسطه شرایطی جدی‌تر به نام اسهال مرتبط با کلستریدیوم دیفیسیل شکل بگیرد. این شرایط زمانی رخ می دهد که آنتی بیوتیک موجب نابودی باکتری های خوب روده شده و رشد باکتری های بد از کنترل خارج می شود. این شرایط می تواند موجب کم آبی بدن شده و ممکن است بیمار نیازمند بستری شدن در بیمارستان باشد. از این رو، در صورت مواجهه با اسهال چند بار در روز پزشک خود را از این شرایط آگاه کنید.
 
آنتی بیوتیک ها می توانند موجب رشد بیش از حد باکتری ها در روده کوچک شوند که می تواند به بروز نفخ و کرامپ که حتی پس از توقف مصرف دارو نیز ادامه می یابند، منجر شود. این نوع از عفونت به طور معمول نیازمند آنتی بیوتیک های بیشتر، اما متفاوت است تا تعادل باکتریایی روده به حالت عادی باز گردد.
 
تعاملات دارویی
 
مصرف آنتی بیوتیک ها می تواند عفونت باکتریایی را درمان کند، اما ممکن است در کارکرد داروهای دیگر نیز تاثیرگذار باشد. از جمله داروهایی که می توانند با آنتی بیوتیک ها تعامل داشته باشند می توان به رقیق کننده های خون، ضد اسیدها، آنتی هیستامین ها، داروهای ضد التهاب مانند داروهای بدون نسخه ضد درد، داروهای سوریازیس، داروهای ادرارآور، داروهای ضد قارچ، استروئیدها، داروهای دیابت، شل کننده های ماهیچه، داروهای میگرن، و برخی داروهای ضد افسردگی اشاره کرد.
 
داروهای کنترل بارداری هورمونی نیز می توانند در تعامل با بعضی از آنتی بیوتیک ها کارایی کمتری داشته باشند.قبل از استفاده همزمان از آنتی بیوتیک و دارو های ضد بارداری حتما با پزشک خود و یا داروساز مشورت کنید.
 
آنتی بیوتیک ها می توانند با الکل نیز تعامل داشته باشند. به ویژه، داروهای مترونیدازول، تینیدازول، و تری‌متوپریم سولفامتوکسازول هرگز نباید در ترکیب با الکل مصرف شوند زیرا می تواند موجب واکنشی ناخوشایند شده و سردرد، قرمزی چهره، ضربان قلب سریع، حالت تهوع، و استفراغ را به همراه داشته باشد. همچنین، مصرف الکل به همراه آنتی بیوتیک می تواند ناراحتی معده و سرگیجه را تشدید کند.
 
نابود کردن باکتری‌های مفید بدن:
 
از دیگر معایب استفاده از آنتی بیوتیک‌ها این است که آن‌ها قادر هستند؛ باکتری‌های مفید بدن را نیز نابود کنند. در پاره‌ای از مواقع آنتی بیوتیک‌ها می‌توانند به عوارض مانند عفونت‌های بد در بدن منجر شوند. البته برخی مواد تشکیل دهنده آنتی بیوتیک‌ها ماننده سولفا می‌توانند باعث حساسیت در بدن شوند و برخی از افرادی که به چنین موادی حساس هستند را دچار مشکلات بسیار جدی کند. از جمله عوارض رایج استفاده از انواع آنتی بیوتیک این است که با اختلالی که در روده به وجود می‌آورند باعث اسهال در شخص مصرف کننده می‌شوند. شما باید بدانید که عوامل بیماری زا می‌توانند در برابر انواع آنتی بیوتیک‌ها از خود مقاومت نشان دهند و حتی جهش پیدا کنند که این جهش در عوامل بیماری زا می‌تواند بسیار خطرناک و تقریبا غیر قابل درمان و غیر قابل پیش بینی باشد. همان طور که گفته شد آنتی بیوتیک‌ها می‌توانند باکتری‌ها و میکروب‌های مفید را نابود کنند. نباید از یاد برد که اگر تعداد باکتری‌ها و میکروب‌های بدن بر اثر مصرف آنتی‌بیوتیک کاهش یابند، توازن بین میکرو اورگانیسم‌های خوب و بد در بدن تغییر می‌کند. از این رو این موضوع می‌تواند به ضرر بدن ما تمام باشد.
 
شوک آنافیلاکسی
 
برخی از ترساک‌ترین و خطرناک‌ترین عوارض جانبی مصرف آنتی بیوتیک ها شامل واکنش های آلرژیک می شوند. در حقیقت، واکنش های آلرژیک به آنتی بیوتیک ها یکی از شایع‌ترین دلایلی است که افراد را راهی اورژانس بیمارستان می کند. از جمله علائم این شرایط می توان به راش های پوستی یا کهیر، تورم لب ها، و تنگی نفس اشاره کرد. همچنین، ممکن است فرد یک واکنش آنافیلاکتیک کامل داشته باشد که موجب تورم گلو و بسته شدن آن می شود و برای نجات زندگی به دریافت سریع یک دوز اپی‌نفرین نیاز دارد.
 
این واکنش های رایج نیستند، اما قطعا مواردی هستند که در صورت تجویز یک داروی جدید که تا پیش ازاین مصرف نکرده اید باید مد نظر قرار دهید. آلرژی به یک نوع از آنتی بیوتیک دلیل بر عدم مصرف انواع دیگر نیست، اما به معنای توجه به مصرف هر چیز دیگر در این خانواده از آنتی بیوتیک هاست.
 
جمع بندی:
 
افراد بسیاری فرض می کنند که آنتی بیوتیک ها بی خطر هستند و گزینه ای جادویی برای مقابله با هر شرایطی محسوب می شوند. اگرچه آنتی بیوتیک ها بهترین دفاع ما در برابر باکتری ها هستند، اما نیازمند درمان با داروی درست، دوز مناسب و مدت زمان مصرف درست هستیم و باید از خطرات و عوارض جانبی مصرف این قبیل داروها نیز آگاه باشیم.بنابراین قبل از استفاده از هرگونه دارویی با پزشک و داروساز مشورت کنید.

 

کد امنیتی:   
 [0 نظر]

لوگوی دیجیتال
کانال تلگرام